Қазақстан Республикасындағы педагогтерді аттестаттау ережелері
Қазақстан Республикасындағы педагогтерді аттестаттау — мұғалімдер, тәрбиешілер және басқа да педагогикалық қызметкерлердің кәсіби құзыреттілігін растауға арналған міндетті рәсім. Аттестаттау нәтижесі біліктілік санатына, жалақы деңгейіне және мансаптық өсуіне тікелей әсер етеді.
Бұл мақалада педагогтерді аттестаттаудың қолданыстағы ережелері, кезеңдері және қойылатын талаптар егжей-тегжейлі қарастырылады.
Педагогтерді аттестаттаудың нормативтік-құқықтық негізі
Аттестаттау Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігі бекіткен нормативтік құжаттарға сәйкес жүргізіледі.
Негізгі құжаттар:
-
«Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңы
-
Педагогтерді аттестаттауды өткізу қағидалары мен шарттары
-
«Педагог» кәсіби стандарты
-
Педагог қызметкерлердің лауазымдық біліктілік талаптары
Аттестаттаудың мақсаты
Аттестаттау келесі мақсаттарға бағытталған:
-
білім беру сапасын арттыру;
-
педагогтердің кәсіби дамуын ынталандыру;
-
білім мен құзыреттілікті объективті бағалау;
-
біліктілік санатына байланысты еңбекақыны саралау.
Аттестаттаудан кімдер өтеді
Аттестаттаудан өтетіндер:
-
жалпы білім беретін мектеп мұғалімдері;
-
мектепке дейінгі ұйымдардың тәрбиешілері;
-
колледж оқытушылары;
-
қосымша білім беру педагогтері;
-
әдіскерлер мен педагог-психологтер.
Маңызды: санаты жоқ педагогтер және санатын көтергісі келетіндер міндетті түрде аттестаттаудан өтеді.
Аттестаттаудың мерзімділігі
Аттестаттау 5 жылда бір рет өткізіледі.
Кезектен тыс аттестаттау мына жағдайларда мүмкін:
-
санатты мерзімінен бұрын көтеру үшін;
-
басқа педагогикалық лауазымға ауысқанда;
-
уәкілетті органның шешімі бойынша ерекше жағдайларда.
Қазақстандағы педагогтерді аттестаттау кезеңдері
1. Өтініш беру
Педагог өтінішті электрондық жүйе арқылы немесе білім беру ұйымының әкімшілігіне береді.
2. Педагогтердің білімін бағалау (ОЗП)
Аттестаттаудың міндетті кезеңі — Педагогтердің білімін бағалау (ОЗП). Ол Ұлттық тестілеу орталығы арқылы өткізіледі.
ОЗП құрамына кіреді:
-
педагогика және психология;
-
білім беру саласындағы заңнама;
-
пәндік білім.
3. Кәсіби қызметін бағалау
Бағаланады:
-
білім алушылардың оқу нәтижелері;
-
әдістемелік жұмысқа қатысуы;
-
біліктілікті арттыру курстары;
-
педагогтің портфолиосы.
4. Біліктілік санатын беру
Аттестаттау қорытындысы бойынша біліктілік санаты беріледі немесе расталады.
Педагогтердің біліктілік санаттары
Қазақстан Республикасында келесі санаттар бар:
-
Педагог
-
Педагог-модератор
-
Педагог-сарапшы
-
Педагог-зерттеуші
-
Педагог-шебер
Санат жоғарылаған сайын талаптар да, жалақы мөлшері де артады.
Аттестаттаудан өтуге қойылатын ең төменгі талаптар
Педагог:
-
тиісті бейіндік білімі болуы;
-
біліктілікті арттыру курстарынан өтуі;
-
ОЗП бойынша өту балын жинауы;
-
кәсіби жетістіктерін растауы қажет.
❗ ОЗП-дан өтпеген жағдайда санат берілмейді немесе төмендетілуі мүмкін.
Аттестаттауға және ОЗП-ға қалай дайындалуға болады?
Сәтті өту үшін:
-
өзекті нормативтік құжаттарды оқу;
-
сынақ тесттерін тұрақты тапсыру;
-
қателерді талдау;
-
арнайы онлайн платформаларды пайдалану ұсынылады.
Мысалы, 24TEST.KZ сайтында қазақ және орыс тілдерінде ОЗП бойынша жаңартылған тест сұрақтары қолжетімді.
Қорытынды
Педагогтерді аттестаттау ережелері мұғалімдердің кәсіби деңгейін арттыруға және білім сапасын жақсартуға бағытталған. ОЗП-ға жүйелі дайындық және аттестаттау кезеңдерін дұрыс түсіну рәсімнен сенімді әрі сәтті өтуге мүмкіндік береді.